Drinksystemen

Hiernaast zie je een traditionele drinkfles vor konijnen en andere knaagdieren. In de fles zit (natuurlijk) water. Het water loopt door het buisje naar beneden en komt dan bij een metalen kogel die los in de buis kan bewegen maar er niet uit kan vallen. Als het konijn aan de kogel likt, drukt ie de kogel naar voren en begint het water te lopen.

Als ie zijn neus naar achteren beweegt, valt de druk op de kogel weg en drukt de waterkolom de kogel weer in zijn vatting. Dit systeem heeft een aantal eigenschappen:

Het is erg aandoenlijk om de konijnen uit dit drinkflesje te zien lurken. Wel opletten want er kan algengroei optreden in het flesje en dan moet je het helemaal uit elkaar halen en uitwassen. Niet dat de konijnen het water niet meer lusten als er algen inzitten. Het is puur kosmetisch.

En toen werd het winter

En toen werd het inderdaad winter. En daarmee ontstond een probleem: de kogel wordt altijd omgeven door een dunne waterfilm waardoor het flesje afgesloten blijft. En 's winters bevriest die waterfilm meteen (al bij -1 °C) omdat ie zo dun is. Het water in het flesje zelf bevriest op den duur ook maar pas veel later.

We hebben vanalles geprobeerd om het flesje open te houden:

Maar niks hielp echt. Het probleem was dan ook niet dat het flesje bevroor, nee het probleem was dat de kogel bevroor en die kon je niet afdekken met isolatie. Dus ben ik op zoek gegaan naar een ander drinksysteem.

Een stenen bak

Nou blijken konijnen dieren te zijn die al miljoenen jaren op de aarde lopen. Ook al ver voordat de firma FerPlast drinkflesjes voor hen ontwierp. Konijnen kunnen dus ook gewoon uit plasjes en slootjes drinken. Nou kan ik geen sloot maken in de ren, maar een (zware) aardewerk bak met water wel. De bak moet zwaar zijn om te voorkomen dat de dames ermee gaan gooien en smijten.
Dit was al een behoorlijke verbetering. De konijnen leken het zelfs leuker te vinden om uit een bak te drinken dan uit die nibbelfles. Het schiet ook beter op. En omdat er nou geen kogeltje met waterfilm eromheen zat, kon er ook niks meer direct bevriezen. Tot een paar graden onder nul is dit de oplossing. Konijnen weten namelijk dat er onder het ijs ook nog water zit dus als de bovenlaag bevroren is drukken ze het ijs kapot en likken het water er onderuit.

Toch was dit niet de ultieme oplossing want bij -5 is de waterbak binnen een paar uur massief bevroren. En dan kan er weer niet gedronken worden. Daarom heb ik van polymeerschuim een mantel gemaakt waar de stenen bak precies in past. Rondom is er minimaal 20 mm schuim tussen lucht en steen. Hiermee kon het dichtvriezen bij -10 al behoorlijk vertraagd worden. Het duurt nu enkele uren voordat het water te dik bevroren is.

Maar ook dit was niet de oplossing voor alle problemen. Er moest wat bedacht worden om het dichtvriezen van de bovenkant te vertragen. Voorkomen kun je dat niet. Alleen vertragen. Daarom werd besloten om in de U-rails aan de noordkant een stukje acrylaatglas te zetten zodat de waterbak uit de wind staat. Dit zorgt ervoor dat je weer een klein uur wint voordat de boel dichtgevroren is.

De uiteindelijke winterprocedure

De oplossing van het probleem kan helemaal worden gevonden in de techniek: leg een verwarmings element (bv uit een aquarium) onderin de waterbak en zorg er met een thermostaat voor dat het water nooit onder de 1 °C komt. Klaar is Kees maar dan moet je er wel stroom hebben.... En dat wil ik niet.

Dus hebben we de volgende procedures ontwikkeld:

Drie tot vijf keer per dag (afhankelijk van de temperatuur) wordt er gecontroleerd of het water nog open is; zo niet dan Geen techniek dus, gewoon wat nadenken. Het is overigens erg grappig te zien dat konijnen kuiltjes likken in het ijs om bij het water te komen. Soms hangt er 6 mm ijs boven in de bak en al het water eronder is eruit. En het wak is duidelijk uitgelikt door twee kleine tongen.

Overdag wordt er weinig gedronken. 's Avonds en 's nachts des te meer. Hou dus vooral in die periode het water vloeibaar.

Zorg dat de bak niet helemaal vol is. Dan kan er een isolerende luchtlaag boven het water komen die weer voor een kwartier extra vertraging tegen dichtvriezen zorgt. Een volle bak vriest veel sneller dicht dan een half volle bak. Maar dan hebben ze weer weinig te drinken.... Dus pak je het compromis: 3/4 vol.


Pagina gemaakt op 11 Februari 2010,